Tezde kuramsal çerçeve nasıl yazılır?
Kuramsal çerçeve, araştırmanızın dayandığı kuramı ya da modeli tanıtır, temel kavramları tanımlar ve bu kavramların sizin değişkenlerinizle nasıl ilişkilendiğini gösterir. Literatür özetinden farkı, çalışmanın neyi neden ölçtüğünü açıklayan bir mantık sunmasıdır.
Güncellendi: · Papernity ekibi
Kuramsal çerçeve, kavramsal çerçeve ve literatür farkı
Kuramsal çerçeve, yerleşik bir kurama (örneğin Bandura’nın sosyal bilişsel kuramı) dayanır ve çalışmanızı o kuramın öngörüleri içinde konumlandırır. Kavramsal çerçeve ise birden fazla kaynaktan derlediğiniz kavramlar ve aralarındaki ilişkilerin sizin kurduğunuz modelidir. Literatür taraması ise bu kuram ve kavramlarla ilgili yapılmış çalışmaları sentezler.
Türk tezlerinde bu üç kısım çoğu zaman "Kuramsal Çerçeve ve İlgili Araştırmalar" ya da "Literatür ve Kavramsal Çerçeve" başlığı altında birleşir. Önemli olan, okurun hangi kuramın hangi değişkeni açıkladığını görebilmesidir.
Kuramsal çerçeveyi kurmanın adımları
- Araştırma sorunuzdaki ana kavramları listeleyin.
- Bu kavramları açıklayan kuramları bulun ve neden birini seçtiğinizi gerekçelendirin.
- Kuramın temel önermelerini kendi cümlelerinizle, birincil kaynağa atıfla anlatın.
- Her kavramı tezinizde nasıl tanımladığınızı ve nasıl ölçtüğünüzü belirtin.
- Kavramlar arasındaki beklenen ilişkileri bir şekil ya da kısa bir paragrafla gösterin.
Birincil kaynak kuralı
Kuramı, kuramı anlatan bir ders kitabından değil, kuramcının kendi eserinden aktarın. İkincil kaynaktan aktarmak zorundaysanız bunu "aktaran" ifadesiyle belirtin. Jürinin kuramsal çerçevede en sık eleştirdiği nokta, kuramın yanlış ya da eksik aktarılmasıdır.
Örnek bağlantı paragrafı
Sosyal bilişsel kurama göre bireyin bir görevi başarıyla yerine getirebileceğine ilişkin inancı, o göreve gösterdiği çabayı ve sebatı belirler. Bu çalışmada akademik öz-yeterlik, öğrencinin uzaktan yürütülen derslerdeki görevleri başarabileceğine ilişkin inancı olarak tanımlanmış ve Akademik Öz-Yeterlik Ölçeği ile ölçülmüştür. Kuramın öngörüsüne dayanarak, öz-yeterlik düzeyi yüksek öğrencilerin ders başarısının da yüksek olması beklenmektedir.
Kuram, tanım, ölçüm ve beklenti aynı paragrafta birbirine bağlanıyor.
Sık yapılan hatalar
- • Birden çok kuramı anlatıp hangisinin çalışmaya yön verdiğini söylememek.
- • Kuramı ikincil kaynaktan, kuramcıya atıf yapmadan aktarmak.
- • Kavram tanımlarını ölçme aracıyla ilişkilendirmemek.
- • Kuramsal çerçeveyi literatür özetinden ibaret bırakmak.
- • Bulgular ve tartışma bölümünde kurama hiç geri dönmemek.
Kontrol listesi
- ☐ Çalışmaya yön veren kuram açıkça adlandırıldı mı?
- ☐ Kuramın seçimi gerekçelendirildi mi?
- ☐ Her temel kavramın tanımı ve ölçümü belirtildi mi?
- ☐ Kuram birincil kaynağından aktarıldı mı?
- ☐ Değişkenler arası beklenen ilişki gösterildi mi?
Papernity burada ne yapar?
Papernity tezlerde ikinci bölümü varsayılan olarak "Literatür ve Kavramsal Çerçeve" başlığıyla hazırlar; kavramları ve kuramları bulduğu kaynaklarla, metin içi atıflarla sentezler.
Neyi yapmaz
- • Ayrı bir kuramsal çerçeve şablonu yoktur; bölümün başlığını ve odağını sen yönlendirirsin.
- • Kuramı birincil kaynağından okuduğunu garanti etmez; kuramcının eserini kendin kontrol etmelisin.
Sık sorulan sorular
Her tezde kuramsal çerçeve olmak zorunda mı?
Hayır. Bazı betimsel ya da keşfedici çalışmalar tek bir kurama dayanmaz; bu durumda kavramsal çerçeve kullanılır. Ancak kavramların nasıl tanımlandığı her tezde açıklanmalıdır.
Kuramsal çerçeve kaç sayfa olur?
Alana ve tez türüne göre değişir; yüksek lisans tezlerinde birkaç sayfadan başlayıp doktora tezlerinde ayrı bir bölüme kadar uzayabilir.
Nitel tezlerde kuramsal çerçeve nasıl kullanılır?
Nitel çalışmalarda kuram çoğu zaman bir mercek işlevi görür: hangi sorulara odaklanacağınızı ve verileri nasıl yorumlayacağınızı yönlendirir. Gömülü kuram gibi desenlerde ise kuram verilerden üretilir.