Tez yazdırmak yasal mı?
Hayır. 9 Ağustos 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan 7592 sayılı kanunla 2547 sayılı Kanuna eklenen Ek Madde 47, başkası adına tez, makale, kitap veya proje yapanları, üretenleri ve bunlara aracılık edenleri adli para cezasına bağlıyor; bu yolla derece alanların unvanı geri alınıyor.
Güncellendi: · Papernity ekibi
Kanun ne diyor?
30 Temmuz 2026’da kabul edilen ve 9 Ağustos 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan 7592 sayılı kanun, Yükseköğretim Kanunu’na (2547) Ek Madde 47’yi ekledi. Haberlere ve yayımlanan kanun metnine göre düzenlemenin ana hükümleri şunlardır:
- Başkası adına tez, makale, kitap veya proje yapan, üreten veya bunlara aracılık eden kişiye 5.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezası verilir.
- Bu işi meslek edinenler için ceza 10.000 günden 20.000 güne kadar çıkar.
- Bu yolla elde edilen dereceye bağlı unvan geri alınır.
- Fiil bir şirket adına işlenmişse tüzel kişiler hakkında TCK 60’taki güvenlik tedbirleri uygulanır.
Tez yazdıran öğrenci için risk nedir?
Kanunun ceza hükmü, tezi başkası adına yapan, üreten ve aracılık eden tarafı hedefler; tezi yazdırıp teslim eden öğrenci için en somut sonuç, bu yolla alınan dereceye bağlı unvanın geri alınmasıdır. Bunun yanında üniversitelerin disiplin yönetmelikleri ve YÖK’ün bilimsel araştırma ve yayın etiği kuralları ayrıca uygulanır.
Bu sayfa bir hukuk görüşü değildir. Madde yeni olduğu için henüz yerleşik bir yargı uygulaması yoktur; kendi durumunuz için bir avukata ya da üniversitenizin hukuk birimine danışın.
Yapay zekâ kullanmak da yasak mı?
Madde yapay zekâdan ya da yazılımdan söz etmiyor. Yapay zekâ kullanımı için asıl çerçeveyi YÖK’ün 2024 tarihli etik rehberi ve üniversitelerin kendi yönergeleri çiziyor: Rehber literatür taraması, çeviri ve dil kontrolünde kullanımı serbest bırakıyor, ancak hipotez geliştirme, tartışma ve yorumlama gibi üst düzey aşamaların yapay zekâya bırakılmamasını, kullanımın beyan edilmesini ve yapay zekânın yazar gösterilmemesini istiyor.
Bazı üniversiteler bunu forma bağladı: ESOGÜ Fen Bilimleri Enstitüsü ve Trabzon Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü tezlerde "Üretken Yapay Zekâ Kullanımı Beyan Formu"nu zorunlu tutuyor. Yani belirleyici olan, aracı kullanıp kullanmamanız değil; neyi, hangi aşamada kullandığınız ve bunu beyan edip etmediğinizdir.
Yasal ve etik yol
Tezi kendiniz yazarken yardım almanın kurallara uygun yolları vardır:
- Danışmanınızla düzenli görüşmek ve taslakları adım adım onaylatmak.
- Üniversitenizin yazma merkezinden ve kütüphanesinden destek almak.
- Kaynak bulma, literatür düzenleme, biçimlendirme ve dil kontrolünde araç kullanmak; kullanımı enstitünüzün kurallarına göre beyan etmek.
- Yöntem, analiz ve yorum kararlarını kendiniz vermek; araçların ürettiği her taslağı okuyup kendi metninize dönüştürmek.
Sık yapılan hatalar
- • "Yapay zekâ ile yazdım, kimse yazmadı" diye kanun dışında kaldığını varsaymak; etik ve disiplin kuralları ayrıca geçerlidir.
- • Kullandığın aracı enstitünün beyan formunda belirtmemek.
- • Tezin yöntem, bulgu ve yorum kısımlarını başkasına ya da bir araca bırakmak.
- • "Dedektöre yakalanmaz" vaadi veren hizmetlere güvenmek.
Kontrol listesi
- ☐ Enstitünün yapay zekâ kullanım yönergesini okudun mu?
- ☐ Beyan formu zorunluysa hangi aracı hangi aşamada kullandığını kaydettin mi?
- ☐ Yöntem, analiz ve yorum kararlarını kendin verdin mi?
- ☐ Tezdeki her kaynağı kendin açıp kontrol ettin mi?
Papernity burada ne yapar?
Papernity tezin yerine geçen bir hizmet değil, senin yönettiğin bir çalışma alanıdır: kaynak bulur, bölüm taslağını gerçek kaynaklara bağlı atıflarla hazırlar ve taslağı sen editörde inceleyip düzenlersin.
Neyi yapmaz
- • Metni teslim edilecek son hâle getirmez; akademik sorumluluk ve beyan yükümlülüğü sende kalır.
- • Senin yerine veri toplamaz, analiz yapmaz ve bulgu uydurmaz.
- • Hukuki ya da etik uygunluk garantisi vermez; kurumunun kurallarını sen kontrol etmelisin.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Tez yazdırmanın cezası nedir?
Ek Madde 47’ye göre başkası adına tez yapan, üreten veya aracılık edene 5.000–10.000 gün, bunu meslek edinene 10.000–20.000 gün adli para cezası verilir; bu yolla derece alanın unvanı geri alınır.
Tez danışmanlığı almak suç mu?
Kanun "başkası adına" yapmayı, üretmeyi ve aracılık etmeyi cezalandırır. Yöntem önerisi, istatistik eğitimi ya da dil düzeltmesi gibi destekler ile tezin başkası tarafından yazılması arasındaki çizgi somut olaya göre değerlendirilir; emin değilseniz hukuki destek alın.
Kanun ne zaman yürürlüğe girdi?
7592 sayılı kanun 30 Temmuz 2026’da kabul edildi ve 9 Ağustos 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı.
Yapay zekâ ile yazılan tez de bu kapsamda mı?
Madde yapay zekâdan söz etmiyor ve henüz yargı uygulaması yok. Yapay zekâ kullanımını bugün asıl belirleyen YÖK etik rehberi ve üniversitelerin beyan kurallarıdır.