Tez özeti nasıl yazılır?
Tez özeti; araştırmanın amacını, yöntemini, temel bulgusunu ve sonucunu tek paragrafta, çoğu enstitüde 150–300 kelimeyle anlatır. En son yazılır, kaynak ve kısaltma içermez, altında 3–5 anahtar kelime bulunur; İngilizce abstract aynı metnin çevirisidir.
Güncellendi: · Papernity ekibi
Özet neden en son yazılır?
Özet, tezin küçültülmüş hâlidir; bulgular ve sonuç kesinleşmeden yazılan özet, tezin geri kalanıyla çelişir. Jüri üyelerinin ve tez veritabanında tarama yapan okurların çoğu yalnızca özeti okur, bu yüzden özetteki her cümle tezde karşılığı olan bir bilgiyi taşımalıdır.
Pratik yol: Sonuç bölümünü bitirdikten sonra her ana bölümden tek cümle çıkarın, sonra bu cümleleri akıcı bir paragrafa dönüştürün.
Özetin beş parçası
İyi bir özet şu sırayı izler; her parça bir ya da iki cümledir:
- Bağlam ve problem: Konunun neden önemli olduğu ve hangi boşluğu ele aldığınız.
- Amaç: Araştırmanın neyi incelediği, varsa araştırma sorusu.
- Yöntem: Desen, örneklem ya da veri kaynağı, veri toplama aracı ve analiz yöntemi.
- Bulgular: En önemli bir iki sonuç; mümkünse sayıyla.
- Sonuç ve katkı: Bulgunun alana ya da uygulamaya ne söylediği.
Kelime sınırı, anahtar kelimeler ve İngilizce abstract
Kelime sınırını enstitünüzün tez yazım kılavuzu belirler; Türkiye’deki kılavuzların çoğu 150 ile 300 kelime arasında bir sınır koyar. Anahtar kelimeler genellikle 3–5 tanedir ve başlıkta zaten geçen kelimeleri tekrar etmemek, tezin bulunabilirliğini artırır.
İngilizce abstract, Türkçe özetin birebir karşılığı olmalıdır: farklı bilgi eklenmez, bulgular yuvarlanmaz. Teknik terimlerin İngilizce karşılıklarını alanınızdaki yerleşik kullanımlardan kontrol edin.
Örnek özet (kurgusal bir yüksek lisans tezi için)
Bu çalışma, uzaktan eğitime katılan lisans öğrencilerinin akademik öz-yeterlik düzeyleri ile ders başarısı arasındaki ilişkiyi incelemektedir. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın verileri, iki devlet üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerden Akademik Öz-Yeterlik Ölçeği ve dönem sonu not ortalamaları aracılığıyla toplanmıştır. Veriler Pearson korelasyon ve çoklu regresyon analizleriyle çözümlenmiştir. Bulgular, akademik öz-yeterlik ile ders başarısı arasında pozitif ve orta düzeyde bir ilişki olduğunu göstermektedir. Çalışma, uzaktan eğitim programlarında öz-yeterliği destekleyen rehberlik uygulamalarının başarıyı artırabileceğini önermektedir.
Örnek, yapıyı göstermek içindir; örneklem sayısı ve katsayılar kendi verinizden gelmelidir.
Sık yapılan hatalar
- • Özete giriş bölümündeki literatür tartışmasını taşımak.
- • Bulguyu vermeden "sonuçlar tartışılmıştır" gibi boş cümlelerle bitirmek.
- • Özette kaynak göstermek ya da tanımlanmamış kısaltma kullanmak.
- • Tezde olmayan bir bulguyu ya da tezdekinden farklı bir sayıyı yazmak.
- • İngilizce abstract’ı Türkçe özetten farklı içerikle yazmak.
Kontrol listesi
- ☐ Amaç, yöntem, bulgu ve sonuç cümlelerinin her biri var mı?
- ☐ Kelime sayısı enstitü kılavuzundaki sınırın içinde mi?
- ☐ Özetteki her sayı tezdeki tablolarla aynı mı?
- ☐ 3–5 anahtar kelime eklendi mi?
- ☐ İngilizce abstract Türkçe özetle aynı bilgiyi veriyor mu?
Papernity burada ne yapar?
Tez editöründe özeti sen yazarsın; Papernity Türkçe özetini ve anahtar kelimelerini İngilizceye çevirerek abstract taslağını hazırlar.
Neyi yapmaz
- • Bölüm motoru özeti kendiliğinden üretmez; özet senin tezinden ve senin cümlelerinden çıkar.
- • Çeviriyi yayına hazır kabul etmez; teknik terimleri kendin kontrol etmelisin.
Sık sorulan sorular
Tez özeti kaç kelime olmalı?
Sınırı enstitünüzün tez yazım kılavuzu belirler; Türkiye’deki kılavuzların çoğu 150 ile 300 kelime arasında bir sınır koyar. Kılavuzunuzda sınır yoksa 250 kelime güvenli bir hedeftir.
Özette kaynak gösterilir mi?
Hayır. Özet tek başına okunacak bir metindir; kaynak, tablo ya da şekil numarasına atıf içermez.
Özet geçmiş zamanla mı yazılır?
Yapılan işlemler ve bulgular için geçmiş zaman (incelenmiştir, bulunmuştur), genel geçer sonuçlar için geniş zaman (göstermektedir) yaygın kullanımdır. Enstitünüzün örnek tezlerine bakarak tutarlı olun.
Abstract özetin çevirisi mi olmalı?
Evet. İngilizce abstract, Türkçe özetle aynı bilgiyi aynı sırayla vermelidir; ek bilgi ya da farklı sayı içermemelidir.