Makale özeti (abstract) nasıl yazılır?
Makale özeti; çalışmanın amacını, yöntemini, temel bulgularını ve sonucunu, derginin belirlediği sınır içinde (çoğu dergide 150–250 kelime) tek başına anlaşılır biçimde anlatır. Dergi yapılandırılmış özet istiyorsa Amaç, Yöntem, Bulgular ve Sonuç başlıkları kullanılır; altına 3–6 anahtar kelime eklenir.
Güncellendi: · Papernity ekibi
Özet, editörün okuduğu ilk ve bazen tek metindir
Editör ön değerlendirmede çoğu zaman yalnızca başlığa ve özete bakar; hakem davetleri de özetle gönderilir. Veritabanlarında makalenizi bulan okur da tam metni açıp açmayacağına özete göre karar verir. Bu yüzden özet, makalenin en çok emek isteyen paragrafıdır ve en son yazılır.
Yapılandırılmış ve yapılandırılmamış özet
Sağlık bilimleri ve birçok uygulamalı alanda dergiler yapılandırılmış özet ister: Amaç (ya da Giriş), Yöntem, Bulgular ve Sonuç başlıkları ayrı ayrı yazılır. Sosyal bilimler ve beşerî bilimlerde ise tek paragraflık yapılandırılmamış özet yaygındır; ancak aynı sıra cümle düzeyinde korunur.
- Amaç: Bir iki cümleyle problem ve çalışmanın amacı.
- Yöntem: Desen, örneklem ya da veri kaynağı, analiz.
- Bulgular: En önemli sonuçlar; mümkünse sayılarla.
- Sonuç: Bulgunun alana katkısı ya da uygulamadaki anlamı.
Türkçe öz ve İngilizce abstract
Türkiye’deki dergilerin çoğu Türkçe makalelerde hem Türkçe öz hem İngilizce abstract ister; bazıları ayrıca 500–1000 kelimelik genişletilmiş İngilizce özet (extended abstract) talep eder. İki özet aynı bilgiyi vermelidir. Kelime sınırı, anahtar kelime sayısı ve özetin yapısı dergiden dergiye değiştiği için yazım kurallarını gönderimden önce okuyun.
Örnek yapılandırılmış özet (kurgusal bir çalışma için)
Amaç: Bu çalışmanın amacı, uzaktan eğitim alan lisans öğrencilerinde akademik öz-yeterlik ile ders başarısı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: İlişkisel tarama modelindeki araştırmada veriler iki devlet üniversitesinin öğrencilerinden ölçek ve not ortalamalarıyla toplanmış, korelasyon ve regresyon analizleriyle çözümlenmiştir. Bulgular: Akademik öz-yeterlik ile ders başarısı arasında pozitif ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sonuç: Uzaktan eğitim programlarında öz-yeterliği destekleyen uygulamaların başarıyı artırabileceği değerlendirilmektedir.
Gerçek bir özette örneklem büyüklüğü ve temel istatistikler kendi verinizden verilir.
Sık yapılan hatalar
- • Özete literatür tartışması ya da kaynak koymak.
- • Yöntemi "çeşitli analizler yapılmıştır" gibi belirsiz geçmek.
- • Bulguyu sayı ya da yön vermeden anlatmak.
- • Makalede olmayan bir sonuç ya da farklı bir değer yazmak.
- • Derginin kelime sınırını ve özet biçimini kontrol etmemek.
Kontrol listesi
- ☐ Amaç, yöntem, bulgu ve sonuç cümlelerinin hepsi var mı?
- ☐ Kelime sayısı ve özet türü derginin kurallarına uygun mu?
- ☐ Özetteki sayılar makaledeki tablolarla aynı mı?
- ☐ Anahtar kelimeler başlığı tekrarlamadan konuyu kapsıyor mu?
- ☐ Türkçe öz ile İngilizce abstract aynı bilgiyi veriyor mu?
Papernity burada ne yapar?
Tezden makale aracında Papernity, tezinden hazırladığı makale taslağına seçtiğin dilde bir Özet/Abstract bölümü ekler. Makale motorunda ise bölümleri yazdıktan sonra özeti kendi bulgularınla sen yazarsın.
Neyi yapmaz
- • Makale motoru bölümleri yazarken ayrıca özet üretmez.
- • Derginin özet kurallarını (kelime sınırı, yapılandırılmış biçim) kendiliğinden uygulamaz; kontrol sende.
Sık sorulan sorular
Makale özeti kaç kelime olmalı?
Sınırı dergi belirler; çoğu dergi 150–250 kelime ister, bazıları 300’e kadar izin verir. Derginin yazım kurallarındaki sayıya uyun.
Özette kaynak gösterilir mi?
Hayır. Özet tek başına okunur; kaynak, tablo ya da şekil atfı içermez.
Anahtar kelimeler nasıl seçilir?
Okurun veritabanında arayacağı terimleri seçin; başlıkta zaten geçen kelimeleri tekrar etmemek bulunabilirliği artırır. Sağlık alanında MeSH terimleri tercih edilir.
Genişletilmiş özet (extended abstract) nedir?
Türkçe yayımlanan makalelerde bazı dergilerin istediği, makalenin amacını, yöntemini, bulgularını ve tartışmasını İngilizce olarak daha ayrıntılı anlatan 500–1000 kelimelik özettir.